کاریگەری ژینگە

picturepicture

کاریگه‌ری گه‌شتوگوزار

ره‌نگه‌ له‌ کۆمه‌ڵگایه‌کی داخراودا گۆڕانکارییه‌کان له‌ بواری که‌لتووری و نه‌ریته‌ کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان به‌ هێواشی پێشەوە‌چوون به‌ خۆیانه‌وه‌ ببینن ، به‌ڵام ئه‌گه‌ر گه‌شتێکی خێرا به‌ ده‌ڤه‌رێکی گه‌شتیاریدا بکه‌ین و ، له‌ گۆڕانکارییه‌کان وردبینه‌وه‌، هه‌ست ده‌که‌ین به‌رفراوانبوونی زه‌مینه‌ی گه‌شتیاری به‌و گۆڕانکارییانه‌وه‌ به‌نده‌ ، بۆیه‌ ده‌بینین بزاڤی گه‌شتیاری له‌ شوێنێکه‌وه‌ بۆ شوێنێکی دیکه‌ له‌ گوڕو تیندا جیاوازیان هه‌یه‌ ،دەڤەری مێرگەپان‌ یه‌کێکه‌ له‌و شوێنانه‌ی توانیویه‌تی سیمای گه‌شتیاری خۆی بپارێزێت و له‌ نێو پانتایی ئه‌م بواره‌شدا به‌ به‌رده‌وامی له‌ گه‌وره‌بوون و پێشکه‌وتندا بێت ، ئه‌مه‌ش ده‌ره‌نجامی توانای خۆگونجاندن و جێکردنه‌وه‌ی خواستی گه‌شتیاران بووه‌ ، لێره‌دا تیشک ده‌خه‌ینه‌ سه‌ر چه‌ند هۆکارێکی په‌یوه‌ست به‌ ناوڕۆکی ئه‌م باسه‌: فاکته‌ره‌کانی به‌رفراوانیبوونی شارێکی گه‌شتیاری دیمه‌نی رازاوەی سروشتی کوردستان و به‌ تایبه‌تی له‌ وه‌رزی به‌هاردا ، هه‌ر بستێکی سه‌یرانگایه‌که‌و ، قه‌راغ هه‌ر جۆگه‌ ئاوێکی به‌هه‌شتێکه‌و ، خۆشی و ئارامییه‌کی زۆر به‌ گه‌شتیار ده‌به‌خشێ و ، ئه‌م کاتانه‌ی پر یادگاری و پڕ کامه‌رانی ده‌کات ، به‌لام دیاره‌ به‌ کۆتایی هاتنی وه‌رزی به‌هار ، زۆربه‌ی ئه‌م شوێنانه‌ په‌کیان ده‌که‌وێ و که‌س روویان تێناکات بۆیه‌ زۆر گرنگه‌ بایه‌خ به‌و هۆکارانه‌ بدرێت که‌ به‌رده‌وامی به‌ بزاڤی گه‌شتیاری ده‌ده‌ن ، ئه‌گه‌ر سه‌رنج له‌ مێرگەپان‌ بده‌ین له‌م سنووره‌دا تاکه‌ ناوچەیە‌ که‌ له‌ هاویندا شه‌وانه‌ داڵده‌ی هه‌زاران گه‌شتیار بدات ، ئه‌مه‌ش ده‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ به‌رزی ئاستی رۆشنبیری گه‌شتیاری خه‌ڵکی دەڤەرەکە‌ . خه‌ڵک توانیویه‌تی له‌ سنووری تواناکانی خۆیدا سوود له‌ وه‌رزی گه‌شتیاری وه‌ربگرێت ، دوای تێپه‌ربوونی رێگه‌ی سەرەکی سلێمانی به‌ناومێرگەپاندا بەرەبەرە ڕێگە خۆشکەر بووە لە بەر دەم گەشەکردن وراخستنی سفرەی گەشتیاران لە ناوچەکەدا هەلی مانەوە بە شەو بەدەر لە بوونی نشینگە پەیتا پەیتا ڕوولەزیاد بوون بووە و ئەمرٶش وەک ناوچەیەکی دەرگا واڵا بە ڕوی گەشتیارا دەرگای مۆتێل وهٶتێلەکانی دەخاتە سەرپشت بۆ گشت گەشتیاران . میوانداری که‌س نییه‌ حه‌ز به‌و جۆره‌ جێگایه‌ نه‌کات که‌ له‌وێوه‌ رێزی لێده‌گیرێت و به‌ روویه‌کی گه‌شه‌وه‌ پێشوازی لێده‌کرێت و به‌ هه‌ست و سۆزێکی مرۆڤدۆستانه‌ هه‌ڵسوکه‌وتی له‌ گه‌ڵدا ده‌کرێ ، پێچه‌وانه‌که‌شی ئه‌نجامێکی پێچه‌وانه‌ی ده‌بێت ، سروشتی پرد و دارو دره‌ختی به‌ردار و به‌روبوومی زۆری باخه‌کان به‌رهه‌می ئاژه‌ڵداری زۆری له‌ پێداویستی خه‌ڵکه‌که‌ زیاتر بووه‌، ساغکردنه‌وه‌شی بۆ ئه‌و کاته‌ی خه‌ڵكه‌که‌ کارێکی ئاسان نه‌بووه‌ ، بۆیه‌ له‌ناو خۆیاندا سه‌خاوه‌تێکی زۆریان هه‌بووه‌ زۆر له‌و خانه‌وادانه‌ی میوانداری گه‌شتیاره‌کانیان ده‌کرد ، زۆر میوه‌و خوارده‌مه‌نیان به‌ خۆڕایی و به‌ سیفه‌تی میوانداری به‌ گه‌شتیاران ده‌به‌خشی ، زۆرجار گه‌شتیار له‌و پاره‌یه‌ی بۆ کرێی که‌پره‌که‌ی ده‌یدا زیاتری بۆ ده‌گه‌ڕایه‌وه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و شتانه‌ی بازار له‌ بازاڕ بکریبوایه‌، دیاره‌ ئه‌م هه‌ڵوێسته‌ش گه‌ست وسۆزی به‌رامبه‌ره‌که‌شی جوولاندووه‌ و زۆر جار ئه‌و سۆزه‌ گه‌یشتۆته‌ راده‌یه‌ک که‌ میوان و خانه‌خوێ به‌ چاوی پڕ فرمێسک وبه‌ ده‌ست له‌ ملی یه‌کدی کردن ماڵئاواییان له‌ یه‌کدی کردووه‌و ، زۆر له‌ گه‌شتیاران که‌ خاوه‌ن پله‌و په‌یه‌ی کارگێری و کۆمه‌ڵایه‌تی بوون ناونیشانی خۆیان بۆ خانه‌ خوێکانیان جێهێشتووه‌ و داوایان لێکردوون سه‌ردانیان بکه‌ن ، زۆر خانه‌واده‌ی مێرگەپان وسەرگەڵوو‌ په‌یوه‌ندی کۆمه‌ڵایه‌تی به‌هێزیان له‌ گه‌ڵ ئه‌و که‌سانه‌ بۆ دروست بووه‌ کاریگه‌ریی له‌سه‌ر داب ونه‌ریته‌کان هه‌ر میلله‌تێک له‌ گه‌ڵ یه‌کێکی دیکه‌ و هه‌ر ناوچه‌یه‌کیش له‌گه‌ڵ ناوچه‌یه‌کی دیکه‌ له‌ داب و نه‌ریتدا جیاوازییان هه‌یه‌ ، به‌ڵام به‌یه‌که‌وه‌ ژیان و تێکه‌ڵبوون و له‌ یه‌کدی نزیکبوونه‌وه‌ ، زۆر له‌ به‌ها جوان وناسکه‌کان ده‌گۆردرێنه‌وه‌و دێنه‌ نێو کارو چالاکی رۆژانه‌یان ، وه‌رزی گه‌شتیاری له‌ شوێنێکی وه‌ک مێرگەپان وسەرگەڵوو‌ نزیکه‌ی چوار مانگ ده‌خایه‌نێت ، ،ئه‌وه‌ی له‌ ئه‌نجامی نزاڤی گه‌شتیاری کاریگه‌رییان به‌سه‌ر داب و نه‌ریته‌کانی ئەم ناچەیە جێهێشتووه‌، درووست کردنی چه‌ندین خوارده‌مه‌نی وفێربوونی زمانه‌، هه‌وڵی فێربوونی زمان زیاتر له‌لای خەڵکی ئەمناوچەیە‌ به‌ بایه‌ختر بووه‌ ، هه‌رچه‌نده‌ زۆربه‌ی گه‌شتیاره‌کانیش هه‌وڵده‌ده‌ن ئه‌م وشە کوردییانه‌ فێر بن که‌ زۆر دووباره‌ ده‌بنه‌وه‌ ، به‌ شێوه‌یه‌کی گشتی پۆشینی جلوبه‌رگ و رێوره‌سمی یادکردنه‌وه‌ی بۆنه‌کان و هه‌وڵی گه‌شت و گه‌ڕان ، لای زۆربه‌ی خه‌ڵکی ناوچه‌که‌ په‌ره‌ی سه‌ندووه‌، منداڵانیش ده‌که‌ونه‌ به‌ر کاریگه‌ری هه‌ڵسوکه‌وتی یه‌کتری و ، له‌یه‌کتری فێری چه‌ندین یاری جۆراو جۆر ده‌بن ، هه‌ندی یاری گوتنه‌وه‌ی چه‌ندین رسته‌ی که‌ زۆر منداڵان له‌به‌ر تێنه‌گه‌یشتنیان له‌ وشه‌کان به‌ هه‌ڵه‌ ده‌یڵێنه‌وه‌، تا که‌سێک بۆیان راست ده‌کاته‌وه‌. ئه‌وه‌ی له‌ کۆتاییدا پێویسته‌ بگوترێ ، کاتی ئه‌وه‌ هاتووه‌ که‌ وه‌زاره‌تی گه‌شت وگوزار به‌رنامه‌یه‌کی پێشکه‌وتووی هه‌بێ بۆ ده‌ستگرتن و ڕێخۆشکردن له‌ به‌رده‌م ئه‌و که‌سانه‌ی که‌ له‌م بواره‌دا پسپۆریه‌کی خۆڕسکیان هه‌یه‌، هانیانن بدات بۆ ئاشنابوون به‌ شێوازی نوێ و زانستیانه‌تر، ئه‌مه‌ش به‌ ڕێگه‌ی سازدانی خول و رێکخستنی گه‌شتی زانستی تایبه‌ت به‌و لایه‌نه‌،و ڕێپیشانده‌ریان بێت بۆ شێوازی نوێی کارکردن و ده‌سته‌به‌ر کردنی پێداویستیکانیان ئه‌وه‌ی خه‌ڵکه‌که‌ له‌م بواره‌دا توانایان هه‌یه‌، حکومه‌ت یه‌و توانا مرۆییه‌ی به‌ به‌هایه‌کی زۆری مادده‌ بۆ ده‌سته‌به‌ر نابێت ، ئامانجی هه‌ردوو لایه‌نیش پێشخستنی بواری گه‌شتیارییه .